GELİR VERGİSİ UYGULAMALARINDA GENÇ GİRİŞİMCİ TEŞVİKİ

Genç girişimcilere tanınan gelir vergisi teşvikleri nelerdir.
  1. Giriş

6663 sayılı Kanunla 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununda yapılan değişiklik ile girimciliği teşvik etmek ve işe yeni başlayan bu kapsamdaki gelir vergisi mükelleflerinin kuruluş aşamasındaki vergi yüklerini azaltmak maksadıyla, belli yaşın altındaki genç girişimcilere kazanç istisnası tanınmış bulunmaktadır. Söz konusu hüküm 10/2/2016 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Bu makalemizde genç girişimcilere tanınan gelir vergisi teşviki hakkında bilgi vereceğiz.

  1. Genç girişimci teşvikinden yaralanabilecekler kimlerdir?

Genç girişimcilerde kazanç istisnasından;

  • Ticari,
  • Zirai veya
  • Serbest meslek faaliyeti

nedeniyle adına ilk defa gelir vergisi mükellefiyeti tesis edilmiş kişi gelir vergisi mükellefleri yararlanabilmektedir.

Ayrıca, bu kapsamda mükellefiyet tesisi edilmiş olan kişilerin,

  • Mükellefiyet başlangıç tarihi itibarıyla yirmi dokuz yaşını doldurmamış ve
  • Tam mükellefiyete tabi

olmaları gerekmektedir.

Dolayısıyla,

  • Dar mükellefiyete tabi olanlar,
  • Yirmi dokuz yaşını doldurmuş olanlar,
  • Kurumlar vergisi mükellefleri,
  • Menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı (kira geliri), ücret ve diğer kazanç ve irat elde edenler bu gelirleri nedeniyle,

Genç girişimcilere tanınan kazanç istisnasından yararlanamamaktadırlar.

  1. Genç girişimci teşvikinden yararlanma şartları nelerdir?

Genç girişimcilere tanınan gelir vergisi istisnasından yararlanabilmek için aşağıdaki şartlara uyulması gerekmektedir.

3.1. İşe başlamanın kanuni süresi içinde bildirilmesi

Ticari, zirai veya serbest meslek faaliyeti nedeniyle adına ilk defa gelir vergisi olan mükelleflerin, söz konusu istisnadan faydalanabilmeleri için işe başlamayı kanuni süresi içerisinde bildirmeleri gerekmektedir. İşe başlamanın kanuni süresi içerisinde bildirilip bildirilmediği hususu, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri çerçevesinde tespit edilmektedir.

Gerçek kişiler, işe başlama tarihinden itibaren on gün içinde kendilerince veya 1136 sayılı avukatlık kanununa göre ruhsat almış avukatlar veya 3568 sayılı kanuna göre yetki almış meslek mensuplarınca  işe başladıklarını bildirmek zorundadır.

İşe başlama bildiriminin bu süre içerisinde yapılmaması durumunda, söz konusu istisnadan yararlanılamaz.

3.2. Mükellefin kendi işinde bilfiil çalışması ya da işin kendisi tarafından sevk ve idare edilmesi

İstisnadan yararlanılabilmesi için mükellefin kendi işinde bilfiil çalışması veya kendi işinde bilfiil çalışmadığı durumlarda ise işin kendisi tarafından sevk ve idare edilmesi gerekmektedir.

Bir şahsın kendi işinde bilfiil çalışması, işinde ve bu işin gerektirdiği konularda fikri ve bedeni bir mesai sarf etmesidir. İşte bilfiil çalışılmasa dahi iş sahibi tarafından işin sevk ve idaresinin kendi elinde tutulması, işin yürütülmesiyle ilgili kararların alınması, planlanması veya denetiminin yapılması gibi durumlarda da istisna şartı ihlal edilmiş sayılmamaktadır.

Kendi işinde bilfiil çalışılması veya işin kendisi tarafından sevk ve idare edilmesi şartını sağlayan mükelleflerin, faaliyetin yürütülebilmesi için çırak, kalfa veya yardımcı işçi çalıştırması istisna şartını bozmamaktadır.

Seyahat, hastalık, askerlik, tutukluluk ve hükümlülük gibi zaruri ayrılmalar dolayısıyla geçici sürelerde fiilen işin başında bulunulmaması halinde de söz konusu şart ihlal edilmiş olmaz.

  1. Genç girişimci teşviki nasıl uygulanacaktır?

Kazanç istisnasından, 10/2/2016 tarihinden itibaren ticari, zirai veya mesleki faaliyet nedeniyle adlarına ilk defa gelir vergisi mükellefiyeti tesis olunanlardan şartları taşıyanlar yararlanmaktadır. Dolayısıyla bu tarihten önce işe başlayan mükelleflerin söz konusu istisnadan yararlanmalarına imkân bulunmamaktadır.

İstisna şartlarını sağlayan mükelleflerce daha sonra herhangi bir nedenle faaliyetin terk edilmesi durumunda, terk tarihine kadar elde edilen kazançlar dolayısıyla istisnadan yararlanılabilecektir. Faaliyet terk edildikten sonra istisna kapsamındaki söz konusu faaliyetlere tekrar başlanılması halinde ise adlarına ilk defa gelir vergisi mükellefiyeti tesis olunması şartı ihlal edilmiş sayılacağından bu istisnadan yararlanılamamaktadır.

İstisna uygulaması için, herhangi bir kuruma veya şahsa müracaat şartı bulunmaktadır. Mükellefler vermiş oldukları geçici vergi ve yıllık gelir vergisi beyannamelerinin ilgili satırlarını doldurmak suretiyle istisnadan yararlanabileceklerdir.

İstisnadan yararlananların, yararlanma süresi içerisinde faaliyetlerini ticari, zirai ya da mesleki faaliyet olarak değiştirmesi veya faaliyet konusunda değişiklik yapmaları durumlarında, istisnadan kalan süre kadar yararlanmaları mümkündür.

Örneğin; Bay (G), 18/4/2016 tarihinde harita mühendisliği faaliyetine başlamış olup istisna şartlarının tamamını taşımaktadır. Bay (G) ayrıca, 4/8/2017 tarihinde market işletmeciliği, 6/9/2018 tarihinde danışmanlık faaliyetlerine başlamıştır.

Buna göre, Bay (G) 2016, 2017 ve 2018 yıllarında elde ettiği kazancı dolayısıyla istisnadan tam olarak yararlanacaktır. Ancak, yeni bir faaliyete başlanılması istisna süresini uzatmayacağından, Bay (G) 2017 yılında başladığı market işletmeciliği faaliyeti için 2019 yılında, 2018 yılında başladığı danışmanlık faaliyeti için ise 2019 ve 2020 yıllarında istisnadan yararlanamayacaktır.

 

  1. Yararlanılacak istisna tutarı ve süresi ne kadardır?

Genç girişimci teşvikinden yararlanılabilecek gelir vergisi istisnası tutarı, her vergilendirme döneminde yıllık 75.000 Türk lirasıdır. İşe başlama tarihinden itibaren 3 vergilendirme dönemi boyunca bu tutar elde edilen kazançtan düşülerek gelir vergisi hesaplanacaktır.

İstisna, her durumda ticari, zirai veya mesleki faaliyeti nedeniyle ilk defa gelir vergisi mükellefiyetinin tesis olunduğu dönemden başlamak üzere üç vergilendirme dönemi ile sınırlıdır. Önceki faaliyete devam edilirken yeni bir faaliyete başlanılması istisna süresini uzatmamaktadır.

Herhangi bir vergilendirme döneminde istisna tutarının altında kazanç elde edilmesi durumunda ise istisnadan yararlanılmayan tutar ertesi yıla devredilmemektedir.

Örneğin, 1/10/2016 tarihinde kuaförlük faaliyetine başlayan ve istisnadan yararlanma şartlarının tamamını taşıyan Bayan (B)'nin, 1/10/2016-31/12/2016 tarihleri arasında elde ettiği ticari kazancı 45.000 Türk lirasıdır. Bayan (B)'nin, 2016 yılında yararlanabileceği istisna tutarı 45.000 Türk lirası olup kalan tutar olan 30.000 Türk lirası ertesi yıla devredilemeyecektir.

5.1. Kıst dönemde faaliyette bulunulması

Takvim yılı içerisinde işe başlanılması veya işin terk edilmesi durumlarında; işe başlama tarihinden yıl sonuna kadar olan kıst dönem bir vergilendirme dönemi, takvim yılı başından işin terk edildiği tarihe kadar olan kıst dönem ise bir vergilendirme dönemi sayılacak olup bu dönemler için istisnadan tam olarak yararlanılmaktadır.

Örneğin, 1/3/2017 tarihinde avukatlık faaliyetine başlayan ve istisnadan yararlanma şartlarının tamamını taşıyan Bayan (C)'nin 1/3/2017-31/12/2017 tarihleri arasında elde ettiği serbest meslek kazancı 50.000 Türk lirasıdır. Bayan (C)'nin elde ettiği serbest meslek kazancının 50.000 Türk liralık kısmı için istisnadan yararlanılacak olup kalan 25.000 Türk liralık tutar ertesi yıla devredilemeyecektir.

Bayan (C), faaliyetini 31/10/2018 tarihinde terk etmiştir. Bayan (C)'nin 1/1/2018- 31/10/2018 tarihleri arasında elde ettiği serbest meslek kazancı 80.000 Türk lirasıdır. Mükellef söz konusu kazancın 75.000 Türk liralık kısmı için istisnadan yararlanacak olup kalan tutar olan 5.000 Türk liralık kazancı ise gelir vergisine tabi olacaktır.

5.2. Birden fazla faaliyet gösterilmesi

Gelir vergisi istisnası, ticari, zirai veya mesleki faaliyetten dolayı kazanç elde eden ve şartları sağlayan gerçek kişilere uygulandığından, istisna şartlarını taşıyan mükelleflerin bir vergilendirme döneminde anılan faaliyetlerden bir veya birkaçından kazanç elde etmeleri durumunda söz konusu istisna beyan edilen bu gelirlerin toplamına uygulanmaktadır.

Örneğin, istisnanın tüm şartlarını taşıyan Bay (E), 20/2/2017 tarihi itibarıyla mimarlık, 1/7/2017 tarihi itibarıyla da inşaat faaliyetine başlamıştır. Bay (E)'nin 2017 takvim yılında inşaat faaliyetinden elde ettiği ticari kazancı 50.000 Türk lirası, mimarlık faaliyeti dolayısıyla elde ettiği serbest meslek kazancı ise 40.000 Türk lirasıdır. Bay (E), elde ettiği toplam 90.000 Türk lirası kazancının 75.000 Türk liralık kısmı için istisnadan yararlanabilecek olup kalan tutar olan 15.000 Türk liralık kazanç ise gelir vergisine tabi olacaktır.

  1. Özellikli durumlar

6.1. Faaliyetin ortaklık olarak yürütülmesi

Adi ortaklık veya şahıs şirketi kurmak suretiyle ticari, zirai veya mesleki faaliyette bulunan mükellefler de ayrı ayrı istisnadan yararlanabilmektedir. Bu durumda mükelleflerin istisnadan yararlanabilmeleri için tüm ortakların ayrı ayrı istisna şartlarını taşımaları gerekmektedir. Ortaklardan herhangi birinin istisna şartlarını taşımaması halinde, diğer ortaklar da istisnadan yararlanamamaktadır.

Örneğin, Bay (A), Bay (B) ve Bay (C), 17/2/2017 tarihinde adi ortaklık şeklinde lokanta işletmeciliği faaliyetine başlamış olup faaliyete başlanıldığı tarihte Bay (A) 27, Bay (B) 29, Bay (C) ise 32 yaşındadır. Buna göre; Bay (C), 29 yaş şartını ihlal ettiğinden ortakların hiçbiri istisnadan faydalanamayacaktır.

6.2. İşletmenin devralınması

Bir işletmenin veya mesleki faaliyetin devralınması halinde, istisnadan yararlanılabilmesi için işletmenin ya da mesleki faaliyetin devralındığı kişinin eş veya üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan veya kayın hısımlarından olmaması gerekmektedir.

Örneğin, Bay (D), 20/2/2017 tarihinde babasına ait oto yıkama işletmesini devralmak suretiyle ticari faaliyete başlamıştır. Bay (D)'nin, işi 1. derece kan hısımından devralması nedeniyle, istisnadan yararlanması mümkün olmayacaktır.

Ölüm dolayısıyla eş ve çocuklar tarafından işletmenin veya mesleki faaliyetin devralınması halinde, devralan eş veya çocuklar istisnaya ilişkin şartların tamamını taşımaları kaydıyla, ölen mükellefin istisnadan faydalanıp faydalanmadığına bakılmaksızın devralan eş veya çocuklar istisnadan üç vergilendirme dönemi boyunca yararlanabilmektedir.

Örneğin, 4/4/2017 tarihinde kırtasiye işletmeciliği faaliyetine başlayan ve istisnadan yararlanma şartlarının tamamını taşıyan Bay (C), söz konusu istisnadan bir yıl yararlandıktan sonra 3/2/2018 tarihinde vefat etmiştir. İşletmeyi devralan eş istisnaya ilişkin diğer şartları taşıdığı varsayılmaktadır. Bu çerçevede, 2017 yılına ilişkin istisna tutarından; Bay (C) adına mirasçılar tarafından 1/1/2018 - 3/2/2018 kıst dönemi için verilen yıllık gelir vergisi beyannamesinde yer alan kazanç dolayısıyla tam olarak yararlanılacaktır. Ayrıca, işletmeyi devralan eş de 4/2/2018-31/12/2018 döneminden itibaren üç vergilendirme dönemi boyunca (2018, 2019, 2020 yıllarında) istisnadan tam olarak yararlanacaktır.

Örneğin, 3/5/2003 tarihinden itibaren büfe işletmeciliği faaliyetinde bulunan Bay (S), 28/7/2017 tarihinde vefat etmiş olup faaliyeti Bay (S)'nin 20 yaşındaki oğlu (R) devralmıştır. Büfe işletmeciliğini devralan Bay (R) istisnaya ilişkin diğer şartları da taşımaktadır. Buna göre, Bay (R) 2017, 2018 ve 2019 yıllarında söz konusu istisnadan tam olarak yararlanacaktır.

6.3. Mevcut bir işletmeye veya mesleki faaliyete sonradan ortak olunmaması

Mükelleflerin mevcut bir işletmeye veya mesleki faaliyete sonradan ortak olmaları durumunda istisnadan yararlanmaları mümkün değildir.

Buna göre, mevcut işletmeye veya ortaklığa sonradan ortak olunması durumunda, diğer tüm şartları taşısalar dahi, ortakların hiçbiri bu istisnadan yararlanamamaktadır.

6.4. Stopaj uygulamaları

Gelir vergisi istisnasının, Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesi uyarınca tevkif suretiyle ödenecek vergiye etkisi bulunmamaktadır.

Dolayısıyla, Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrası kapsamında bulunanlar tarafından, istisnadan yararlananlara stopaj kapsamında ödeme yapılması durumunda, gelir vergisi stopajının yapılması gerekmektedir.

6.5. Kazanç oluşmaması halinde beyanname verilecek mi?

Genç girişimcilere tanınan gelir vergisi teşviki uygulamasında faaliyet gösterilen vergilendirme dönemi içinde istisna kapsamındaki faaliyetlerden kazanç elde edilmemesi veya istisna haddinin altında kazanç elde edilmesi hâllerinde dahi yıllık beyanname verilecektir. Dolayısıyla, istisnaya konu kazancın elde edilmesi sırasında tevkif edilen vergilerin tamamı beyanname üzerinden hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilebilecektir.

Örneğin, 1/4/2017 tarihinde faaliyete başlayan serbest meslek erbabı Bay (M), istisnadan yararlanma şartlarının tamamını taşımakta olup bu kişinin 1/4/2017-31/12/2017 tarihleri arasında elde ettiği serbest meslek kazancı 120.000 Türk lirasıdır. Ayrıca, ilgili dönemde Bay (M)'ye söz konusu faaliyet dolayısıyla yapılan ödemeler üzerinden 24.000 Türk lirası gelir vergisi kesintisi yapılmıştır.

Bay (M), elde ettiği serbest meslek kazancının 75.000 Türk liralık kısmı için istisnadan yararlanacak olup kalan 45.000 Türk liralık kazanç tutarını ise yıllık beyanname ile beyan edecektir. Bay (M) tarafından verilecek yıllık gelir vergisi beyannamesinde beyan edilen 45.000 Türk lirası üzerinden hesaplanacak olan gelir vergisinden, yıl içinde tevkif yoluyla ödenen 24.000 Türk lirası tutarındaki verginin mahsubu mümkündür.

Mahsup edilecek tutarın beyanname üzerinde hesaplanan gelir vergisinden fazla olması nedeniyle mahsup yoluyla giderilemeyen tevkifat tutarı genel hükümler çerçevesinde red ve iade olunacaktır.

Mükellefler tarafından yıllık gelir vergisi beyannamesinin gelir bildirimi tablolarına istisna düşüldükten sonra kalan tutar yazılır.

6.6. Geçici vergide istisna uygulaması

Gelir vergisi istisnasından yararlanan ticari kazanç sahipleri ile serbest meslek erbabının (basit usulde vergilendirilenler, Gelir Vergisi Kanununun 42 nci maddesi kapsamında kazanç elde edenler ve noterlik görevini ifa ile mükellef olanlar hariç) geçici verginin hesabında da söz konusu teşvikten yaralanabileceklerdir.

6.7. Diğer gelir elde edenlerin durumu

Kazanç istisnasından yararlanan mükellefler beyana tabi başka bir gelirlerinin olması durumunda da ticari, zirai ve mesleki kazançları dolayısıyla istisnadan yararlanabileceklerdir.

 

  • NOT: YAZILAR İZİNSİZ VE KAYNAK GÖSTERİLMEKSİZİN KULLANILAMAZ.

    www.mukellef.net

İLİŞKİLİ İÇERİK

KATEGORİDEKİ İÇERİK

Lisanslı Depolarda Muhafaza Edilen Tarımsal Ürünler İçin Destekleme Ödemesi Yapılması Hakkında Tebliğ
​gelir vergisi kanunu uygulamaları semineri 2.bölüm
​gelir vergisi kanunu uygulamaları semineri 2.bölüm
?gelir vergisi kanunu uygulamaları semineri 2.bölüm
​gelir vergisi kanunu uygulamaları semineri 2.bölüm
Gelir vergisi kanunu uygulamaları semineri 1.bölüm
2018 yılı basit usulde beyanname doldurma
Engellilerin araç alımında ötv istisnası
Gelir vergisi uygulamalarında genç girişimci teşviki
Yapılandırmadan Yararlananlar Hakkında Tesis Edilen Hacizler Kaldırılır Mı?
Yapılandırmadan Yararlananlar Hakkında Tesis Edilen Hacizler Kaldırılır Mı?
Yapılandırmadan Yararlananlar Hakkında Tesis Edilen Hacizler Kaldırılır Mı?
​7020 sayılı yapılandırma (af) kanununa ilişkin özellikli durumlar –ıı
Kdv iadesinde aranan belgeler
Kdv iade işlemleri - vergi inceleme raporu ile kdv iadesi
Kdv iade işlemleri - teminat karşılığı kdv iadesi
Kdv iade işlemleri - ymm raporu ile kdv iadesi
Kdv iade işlemleri - nakden iade
Kdv iade işlemleri- mahsup yoluyla kdv iadesi
Kdv iade tutarının hesabı - iadesi talep edilebilecek kdv tutarı
Zamanaşımına uğrayan vergi borçları için yapılandırma uygulanır mı?
7020 sayılı yapılandırma (af) kanununa ilişkin özellikli durumlar –ı
Yni af kanununun kapsamı ve süreler
Kanunla kurulan sandıklar ve emekli sandıkları
Enflasyon düzeltmesinden kaynaklanan geçmiş yıl karlarının işletmeden çekilmesi ve indirim ve istisnalara mahsubu
Mükelleflerin beyanlarına karşı dava açmaları
Bilinmesi gereken vergi teşvikleri
6770 sayılı kanunla yapılandırma kanununda yapılan değişiklikler
Küresel hukukun üstünlüğü yargı hepimiz için lazımdır esfend
Yeniden yapılandırmada ikinci bir şans!
Vergi hukukunun yasama ve yargı organlarından doğan kaynakları